Yazı Detayı
12 Ağustos 2018 - Pazar 20:15 Bu yazı 247 kez okundu
 
EŞEĞE TERS BİNEN ISPARTA VALİSİ
Bayram AYGÜN
 
 

1870’li yıllarında Isparta ve Burdur’un yönetimi için bir yeni vali atanır. İngiliz Sait Paşa. Çalışkan Vali, Isparta ve Burdur’un kalkınması için geniş, çok yönlü projeler hazırlattırır.

Kalkınma planında:

Batılı anlamda eğitim-öğretimi seçen Rüştiye (ortaokul) okulları açtırtır. Isparta da, Burdur’ da hiç olmayan şose yollar, tarım, taşımacılıkta kağnı, at arabası yerine makine kullanımına teşvik edlmesi, makineli tarıma geçiş için çalışmalar başlatır..

Kişiler haklarını vazifelerini bilmeleri için Isparta da ilk Hukuk Mektebi açılması.. Hızla yayılan Frengi hastalığıyla savaşmak için de bir sağlık evi kurulması kararlaştırılır.

Çiftçiyi, köylüyü, esnafı Ermeni, Rum tefecilerden korumak için Menafi (birazı borç, diğeri yardım) sandıklarının kurulması.. Nihayetinde, Isparta da bir Osmanlı Bankası açılması gibi daha çok parasal planlar yapılır.. Bu iyilikleri unutmayan Ispartalılar Vali beye bir ikinci hanımla evlendirirler.. Bu durum, Osmanlı Ispartası’ nda olağan bir gelenektir..

Enişte Vali bey batı görüşlü İngiliz Sait Paşa, ile Isparta Belediye Başkanı Hacı Mustafa Bey Isparta için güzel çalışmalara girişirler.. Sonradan: Burdur kadısı (Müftü), Belediye Başkan Vekili Hacı Necip Efendi de projeye katılır.

Isparta da bir kaymak, yağ, peynir, yoğurt “Borsası” kurmaktır. Kaymak pazarının içine kadar eşek, katır, atların kokularından müşteriler etkilenmesin,başka katır,eşek girmesin diye; (Nasrettin Hoca’ nın mezarı misali) bir de kapı taktırılır. Ancak bir türlü çevresine engel duvar örülemez. İşlek bir Pazardır. O gündür bu gündür, bu bölge KAYMAKKAPI Meydanı adı verilir.

1871’in baharında Isparta Kaymakkapı meydanında, (bugünkü Konak kahvesi, bir süre önce yıkılan, şu anda yeşil alan olan bölgede...) bir Kaymak ve Yağ borsası, pazarı kurulur.

İlgi çekmek için, Isparta Valisi İngiliz Sait Paşa, Pazar önünde, katır görünümlü, ayna boncuklarla süslü kır eşeğine ters binerek söz konusu Pazar gelmesi ile birlikte Pazar duası yapılır ve ticarieylem başlar.. Bıkmadan, usanmadan her Pazar sabahı katır görünümlü eşğine binen Vali, Pazar yerinde bir akşam namazı vakti kadar süre içinde eşeğine ters binmiş vaziyette bekler, ara ara gezinti yapar. Kaymak borsasınının açılışını yapar, fiyat tespitinden sonra bir kâse kaymağı alıp vali konağına döner.

Eşeğin yuları bir asker tarafından da tutulur. Vali beyin elinde de geniş kaplı, mavi sırçalı, içi kaymak dolu toprak bir kap vardır. Çarşamba günleri Isparta, çevresinden kaymak, yağ üreticilerinin getirdikleri kaymaklar satışa sunulmakta.

Cuma günleri de yine Isparta Kaymakkapı meydanı olan kaymak pazarında Burdur kaymak-yağ üreticilerinin ürünleri de pazarlanır.

Ayda bir defa da en güzel kaymak yarışması yapılır. Ödül olarak; birinciye, ikinciye, üçüncüye Eğirdir Nis adasında dokunan Boğasa Isparta Yünlüsü kumaşlardan veya Keçiborlu köylerinde (Kozluca köyü) dokunan Isparta Alacası Basma-kumaşlar, astarlarıyla birlikte verilirdi.

Her defasında, (Gelendost) Avşar Kazası camızlarından (Manda) üretilen kaymaklar birinci seçilirdi. Yalvaç, Senir, Burdur Çerçin, Isparta Merkez Öküz battı, Karaağaç

mahallelilerin ve İslamköylüleri’nin bölgesinden getirilen manda (camız) kaymak, sade yağlar her defasında dereceye girerdi. Isparta Kaymakkapı, Kaymak-Yağ pazarının en iyi müşterileri de Isparta Rum, Ermenisi varlıklı tüccar ailelerdi.Bayram AYGÜN: EmekliÖğretm,Köşe yazarı..

 

 
Etiketler: EŞEĞE, TERS, BİNEN, ISPARTA, VALİSİ, , ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
02 Temmuz 2019
SELANİK KÖYLERİNDE ULUBORLU RÜZGARI
17 Okunma.
26 Haziran 2019
LOZAN MUHACİRLERİNİN ATA TOPRAKLARINDA İDİM ..
18 Okunma.
12 Mayıs 2019
RAMAZAN AĞA’NIN RAMAZAN EŞEKLERİ..
54 Okunma.
02 Mayıs 2019
HZ. MEVLANA CİLALİTTİN’İN’İN OĞLU ISPARTA VE ULUBORLU ‘DA.
34 Okunma.
24 Nisan 2019
ISPARTA ULUBORLU’NUN SANATÇI KUYUMCUSU NEBİOĞLU ABDULLAH. ..
89 Okunma.
21 Nisan 2019
ISPARTA VE ÇEVRESİNE ORTA ÇAĞI YAŞATAN VALİ.
55 Okunma.
17 Nisan 2019
BEZMİ- ALEM SULTAN
56 Okunma.
14 Nisan 2019
YABANLU BAZAARU –“PAZAR”
90 Okunma.
07 Nisan 2019
BEŞ BİN YILLIK ŞEHRİN ADI VE KİMLİĞİ
62 Okunma.
17 Mart 2019
ÇANAKKALE’DE ÜÇ ULUBORLU’LU ÜÇ MEKTUP ÜÇ ŞEHİT
86 Okunma.
27 Aralık 2018
KURTLARIN VEFASI..
870 Okunma.
29 Kasım 2018
KOMŞU’NUN YANLIŞ İŞİ…
397 Okunma.
21 Ekim 2018
ÖLÜMÜ’YLE BUNLARI HATIRLADIM…
182 Okunma.
30 Eylül 2018
OSMANLI ISPARTASI’NIN BİR VEFALI HALKSEVER İNSANI ..
264 Okunma.
19 Eylül 2018
HALİLOĞLU AYNALI HALİL..
238 Okunma.
29 Ağustos 2018
ISPARTA DOMATES İLE 1918 DE TANIŞTI
270 Okunma.
26 Ağustos 2018
“BAYRAM’LIK AĞIZ ”
254 Okunma.
19 Ağustos 2018
HACI SİNAN AĞA
250 Okunma.
01 Ağustos 2018
KARA HAVACILIK OKULU ISPARTA ’ MIZA HOŞ GELDİNİZ!
275 Okunma.
30 Temmuz 2018
ISPARTA - FETHİYE HATTI
232 Okunma.
22 Temmuz 2018
ISPARTA’NIN GELECEĞİNİ NEDEN MARKA HALİNE GETİREMİYORUZ!.
251 Okunma.
20 Temmuz 2018
Isparta -Avustralya Melbörn Hattı’ndan.. BATI TRAKYALILAR TÜRK CİMİ’Sİ…
194 Okunma.
14 Temmuz 2018
KARANLIKLARIN AYAK SESLERİ..
272 Okunma.
08 Temmuz 2018
(DOKUZ TAŞLI DAMA)
271 Okunma.
17 Haziran 2018
OSMANLI ISPARTASI’NIN BİR BAYRAM ANISI..
318 Okunma.
24 Mayıs 2018
BİR TUTAMLIK İNSAN SAÇLARI HİCAZ YOLUNDA.
318 Okunma.
16 Mayıs 2018
KATIR SIRTINDA BİR ISPARTA VALİSİ GEÇTİ ..
298 Okunma.
26 Nisan 2018
ISPARTA VE BURDUR’DA HALICILIĞIN BAŞLAMASI
423 Okunma.
24 Mart 2018
VİCDANLARINI ASKIYA ALANLAR
338 Okunma.
07 Mart 2018
(Mımırta alırım, Mımırta Satarım..) “MIMIRTA VAR, MIMIRTA!”
413 Okunma.
15 Şubat 2018
BİR TUTAMLIK İNSAN SAÇLARI HİCAZ YOLUNDA..
430 Okunma.
10 Şubat 2018
ISPARTA BÖLGESİ: ÖKÜZBATTI’NIN GİZEMİ...
338 Okunma.
27 Ocak 2018
1840’LI ISPARTA’SININ GÜL KOKULU DEVELERİ
428 Okunma.
03 Ocak 2018
ZELZELE ŞÜKRÜ
585 Okunma.
25 Aralık 2017
ISPARTA SANCAĞINDA ŞAŞKINLIK VE SEVİNÇ..
562 Okunma.
16 Aralık 2017
MERYEM KIZI DERMEŞ
510 Okunma.
03 Aralık 2017
OSMANLI ISPARTA'SINDA BİR DEVŞİRME...
362 Okunma.
28 Kasım 2017
ISPARTA’NIN ASANSÖR İLE CEBELLEŞMESİ..
526 Okunma.
26 Kasım 2017
ISPARTA ÖKÜZBATTI’NIN İLK GÜL SUBUNU’SU
507 Okunma.
22 Kasım 2017
KARABIÇAK: ŞEHİT DEDESİ..
546 Okunma.
06 Kasım 2017
ŞEHİTLER KÖYÜ YENİCE ..
515 Okunma.
25 Ekim 2017
ISPARTA’MIZIN KALKINDIĞINI İDDİA EDEBİLİN MİSİNİZ?
633 Okunma.
13 Ekim 2017
BOŞ TÜRBE mi, HOŞ TÜRBE mi?..
531 Okunma.
16 Eylül 2017
ENDİŞELENMEYİN!.
572 Okunma.
05 Eylül 2017
ISPARTA NEDEN BİR AFYON, KAYSERİ VE MALATYA OLAMADI.?
600 Okunma.
07 Kasım 2016
ISPARTA ÖKÜZBATTI’NIN İLK “GÜL SAPUNİ” Sİ..
1096 Okunma.
Haber Yazılımı