Yazı Detayı
21 Ocak 2021 - Perşembe 00:10 Bu yazı 74 kez okundu
 
NEREDE ŞU OSMANLI DÜĞÜNLERİ!
Bayram AYGÜN
 
 

Birkaç yıldır merak edip Isparta’dan Yunanistan’a göç ettirilen Isparta Rumları ile ilgili araştır malarda bulunuyorum. Gayem Selçuklu ve Osmanlı dönemleriyle ilgili Isparta’mızla, çevresi yle ilgili Türk tarihinde yer almayan atalarının anlattıkları veya not bıraktıkları bilgileri almaktır.

Bu yıl salgın nedeniyle durum aksadı. Ama Isparta’dan, Uluborlu’dan gitme Rum torunların dan bazılarıyla iletişim ve selamlaşmam devam ediyor. Rum Isparta’ lı mübadillerle ilgili bir kitap yayınlansa haberini alıyor, içeriğinden bilgi akışı oluyor. Selanik’ten atalarının yazdığı bilgiler yeri geldikçe şahsıma sağ olsunlar gönderiyorlar. Selçuklu, Osmanlı dönemleri ile ilgili çok zengin sözlü, yazılı bilgiler elde ettim, etmekteyim.

Isparta ve bölgesinden, genellikle Uluborlu Rum torunlarıyla Yunanistan’ın çeşitli bölgelerin de yerleşmiş Uluborlu’lu Rum torunlarının onlarcasıyla tanışma fırsatım oldu. Rum atalarının Isparta ve çevresiyle ilgili hikayelerini anlata anlata bitiremiyorlar. Osmanlı döneminin sosyal, kültürel, ticari çok sayıda ses kayıt belleğim doldu, taştı. Isparta ve bölgesinden, Uluborlu’dan giden Rumların “Mübadil Rum Ispartalılar Derneği’nin” yayın organlarından, Yunanca onlarca basılmış, Osmanlı Isparta’sını, Uluborlu’yu anlatan Yunan diliyle yazılmış kitapların bir kaçını da yüklenip geldim. Onlarca kitaptan, bin bir zorlukla Yunanca dan Türkçe’ ye çevirip sizlerle paylaşma hevesini taşımaktayım.

Yunan Mübadil Ispartalılar derneğince yazılmış Osmanlı’nın bir döneminden 1880’lerin Isparta, Uluborlu, Barla, Bedre, Yenice, Kuleönü, Gönen düğünlerinden bahsedeyim. Uzun anlatımlar. Hiç olmazsa bir giriş yapayım. Dahasını ilerde okuyacaksınız burada.

Uluborlu düğünlerinden kısa bir özet vereyim. Rumca’ dan (Yunanca) çeviri hatalarımı hoş görün! Neden Uluborlu düğünleri derseniz: Ki, Uluborlu’da Selçuklu ve Osmanlı düğünleri biraz daha güzel. Nedeni ise: Isparta medrese hocaları, mahalle imanları, kadı görevlileri Osmanlı döneminde Isparta’da (Merkez) Müslüman düğünlerindeki eğlencelere iyi bakmaz lar, müdahale ederlerdi. Gayrı Müslümlerin (Rumların, Acemlerin -Ermeni-) düğünlerine pek karışmazlardı. Isparta medrese hocaları düğünlerde bayanlar ayrı, erkekler ayrı ayrı olduk ları, düğün eğlencelerini ölçülü yaptıkları halde yine de eğlenmenin “dinen haram” diyecek kadar ileri gittiklerini gösteren tarihi kayıtlardan bizlere ulaşan bilgilerdir.

Ancak kayıtlarda görmekteyiz ki: Uluborlu medrese hocalarının biraz daha engin, hayata karşı baskıcı yerine hoşgörülü olduklarını yine belgelerdeki kayıtlardan anlıyoruz.

Yıl 1880. Sonradan Isparta Metropoliti olacak olan Metropolit Papaz Venediktos’ un tuttuğu Rumca günlükten Uluborlu düğünleriyle ilgili tarihi dönemlerdeki yaşamı öğrenebiliyoruz.

Uluborlu düğünlerinin anlatıldığı günlükler çok uzun. Devamını zaman zaman yazılarımda sizlere anlatmayı düşünüyorum.

Şimdi kısa bir düğün öncesi hazırlıklarından bahse deyim.

25 Aralık 1880 günü Uluborlu Kaleiçi mahallesinde kutsal “Ortodoks Doğuş, Milad Yortusu” (Bayramı) hazırlıkları yapıldığı haftaydı. Uluborlu Çelebi mahallesinde oturan (Pamuk tüccarı, Hallaç) Kalaycıoğlu Ahmed’ in oğlunun (onunda adı Ahmed) sünnet düğünü söz konusu haftaya rast geliyordu.

Müslümanların düğün, dini günlerinde, Hristiyanların da düğün, dini zamanlarında birbir lerinin davetlerine katılmak, yardımlaşmak Uluborlu’da Müslüman ve Gayrimüslimlerin geleneğiydi. Müslümanlarla Uluborlu Rumları arasında tam bir dostluk rüzgârı esiyordu.

Hem Uluborlu Hristiyanlarının kutsal yortu bayramı ve Müslüman düğünleri için Gayrımüslim lerin yöneticilerinin hazır bulunduğu Uluborlu Beyinin çağrısı ile toplantı yapılır. Uluborlu Bey’i Emir Süleyman, Uluborlu Rum cemaatinden kilisesi papazı (Sonra Psidya-Isparta-Metropoliti Başpapazı olur) Papaz Venediktos, Uluborlu Ayanı Hacı Hüseyin oğlu Mehmed Said, mahal le muhtarları temsilcisi Ayan, Hamamcı Hacı İbrahim Oğlu Süleyman (Elman Mah), Başkâtip Hacı Mehmed oğlu Mehmed, Uluborlu El Emini Çopur Süleyman, Kır ağası Karaşabanoğlu Hasan, Medreseleri temsilen Baş Müderris Ahmed Efendi ile Sıhhatçi (sağlıkçı) Memiş ağa, Deynekçibaşı Karabeyoğlu Mehmed (polis)ağa, Zaptiye Bey’i Taktakoğlu Ali ağa hazırdırlar.

Gayrımüslim cemaatinin yortu bayramlarının esenlik içinde geçmesi konusunda Müslim (Müslüman) cemaatin ne yapabileceği konusunda Başpapazdan bilgi alınır. Özellikle Haç’ ın suya atılış merasiminde Uluborlu Pupa (Papa) çayının çok azgın aktığını, her yıl Hristiyan gençlerden birisinin ölümüne neden olduğu, bu durumu önlemek için yeni tedbirler konuşulur.

Müslüm düğünlerinde artçı silah patlatışlarının yasak olmasına karşın devam edebileceği, bundan dolayı Kır ağası Karaşabanoğlu Hasan’ın ceza vermede tam yetkili olduğu karara bağlanır. Elemin Emanet ağası Çopuroğlu’ ndan, gerek Yortu Bayramı için gerekse düğün sahiplerinin bütçe durumları veya yapılabilecek dayanışma yardımları ile ilgili bilgi verilir. Sıhhatçi Memiş ağadan düğünlerde ve Hristiyan dini törenlerinde halka verilecek yemek ve ikramların önceden “sağlıklı gıda” durumlarının kontrolünün sağlanması ele alınır.

Sünnet çocuğu gezdirmelerinde “Uslu Sünnet tören atları yerine harici, huyları bilinmeyen atların, gelin düğünü çıkarmalarında kullanılmasının yasak olduğu hatırlatılır. Uslu at yetiş tiricisi Uluborlu halkından Korukçuoğlu Süleyman’ın veya Beytioğlu Hasan’ın ya da Tuğcu

Hacımehmedoğlu Salih’in atlarından yararlanılacağı, harici ürkek atları kullanan düğün sahiplerine verilecek yeni cezalar açıklanır.

 

 
Etiketler: NEREDE, ŞU, OSMANLI, DÜĞÜNLERİ!,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
17 Şubat 2021
ISPARTA VE ULUBORLULARIN YAYIKÇI CUGA HANIM’I
43 Okunma.
14 Şubat 2021
BAŞKAN BAŞDEĞİRMENİN OMUZLARINA BİR YILDIZ DAHA...
49 Okunma.
02 Şubat 2021
HUKUK DONDURULMAMALI...
69 Okunma.
29 Ocak 2021
ELİN ÜLKELERİNDEKİ HUKUK İŞLEYİŞİ BAŞKA MI?
53 Okunma.
24 Ocak 2021
VATANDAŞIN DA İSTEĞİ BU DEĞİL Mİ!
46 Okunma.
12 Ocak 2021
1921 HALİDE ONBAŞI ULUBORLU’DA
95 Okunma.
07 Ocak 2021
ULUBORLU İŞİ, ÇELİKTEN KESKİN KILIÇ YAPIMI
71 Okunma.
03 Ocak 2021
TARİHİ LEZZET YENİ YERİNDE
53 Okunma.
26 Aralık 2020
ANADOLU DA ATA GÜREŞİNİ İLK SAHİPLENENLER ULUBORLU'LARDI
74 Okunma.
14 Aralık 2020
BUYURUN CENAZE NAMAZINA
133 Okunma.
29 Kasım 2020
DEDE ABDURRAHMAN!
88 Okunma.
08 Kasım 2020
SUŞA’DA’ EZAN SESİ.
127 Okunma.
31 Ekim 2020
BAŞDEĞİRMEN VE FİRDEVS BEY
82 Okunma.
21 Ekim 2020
BERBER HASAN,
94 Okunma.
06 Ekim 2020
TÜRK DÜNYASI UYANIŞTA!.
89 Okunma.
13 Ağustos 2020
BİZİM HİKAYEMİZ’DEN ..
128 Okunma.
08 Temmuz 2020
GÖNEN’Lİ BAYAN’IN VATANSEVERLİĞİ ..
167 Okunma.
28 Haziran 2020
TARİH TEKERRÜR MÜDÜR?
120 Okunma.
26 Mayıs 2020
HER ŞEYİ DEVLETTEN BEKLEMEK!...
186 Okunma.
14 Mayıs 2020
DOLU DOLU ALKIŞLAR..
123 Okunma.
24 Nisan 2020
“MR’ ın (Emar) MUCİDİBİR ISPARTA’Lİ ACEMDİR..”
202 Okunma.
22 Nisan 2020
ASTRONOT KOSTÜMLÜ SAĞLIK ORDUMUZU ALLAH BAŞARILI KILSIN
134 Okunma.
18 Nisan 2020
HOŞGÖRÜ BİZDEN, SANAT ESERİ YARATMAK SİZDEN.
217 Okunma.
29 Şubat 2020
ÇAN-ÇİNG-ÇUN…
197 Okunma.
22 Şubat 2020
VATAN SANA MİNNETTARDIR
179 Okunma.
10 Kasım 2019
ULUBORLU’NUN TARİHTEKİ TIBBİ ALET İMALATI..
440 Okunma.
28 Ekim 2019
ATATÜRK’ÜN SÖZÜNÜ 100 YIL SONRA ANLAYABİLDİK!..
342 Okunma.
04 Ağustos 2019
ULUBORLU’LU “HACI OĞUL YOZ” OĞLAN
417 Okunma.
02 Temmuz 2019
SELANİK KÖYLERİNDE ULUBORLU RÜZGARI
287 Okunma.
26 Haziran 2019
LOZAN MUHACİRLERİNİN ATA TOPRAKLARINDA İDİM ..
298 Okunma.
12 Mayıs 2019
RAMAZAN AĞA’NIN RAMAZAN EŞEKLERİ..
343 Okunma.
02 Mayıs 2019
HZ. MEVLANA CİLALİTTİN’İN’İN OĞLU ISPARTA VE ULUBORLU ‘DA.
267 Okunma.
24 Nisan 2019
ISPARTA ULUBORLU’NUN SANATÇI KUYUMCUSU NEBİOĞLU ABDULLAH. ..
400 Okunma.
21 Nisan 2019
ISPARTA VE ÇEVRESİNE ORTA ÇAĞI YAŞATAN VALİ.
334 Okunma.
17 Nisan 2019
BEZMİ- ALEM SULTAN
464 Okunma.
14 Nisan 2019
YABANLU BAZAARU –“PAZAR”
408 Okunma.
07 Nisan 2019
BEŞ BİN YILLIK ŞEHRİN ADI VE KİMLİĞİ
328 Okunma.
17 Mart 2019
ÇANAKKALE’DE ÜÇ ULUBORLU’LU ÜÇ MEKTUP ÜÇ ŞEHİT
389 Okunma.
27 Aralık 2018
KURTLARIN VEFASI..
1152 Okunma.
29 Kasım 2018
KOMŞU’NUN YANLIŞ İŞİ…
693 Okunma.
21 Ekim 2018
ÖLÜMÜ’YLE BUNLARI HATIRLADIM…
490 Okunma.
30 Eylül 2018
OSMANLI ISPARTASI’NIN BİR VEFALI HALKSEVER İNSANI ..
583 Okunma.
19 Eylül 2018
HALİLOĞLU AYNALI HALİL..
651 Okunma.
29 Ağustos 2018
ISPARTA DOMATES İLE 1918 DE TANIŞTI
553 Okunma.
26 Ağustos 2018
“BAYRAM’LIK AĞIZ ”
535 Okunma.
19 Ağustos 2018
HACI SİNAN AĞA
533 Okunma.
12 Ağustos 2018
EŞEĞE TERS BİNEN ISPARTA VALİSİ
503 Okunma.
01 Ağustos 2018
KARA HAVACILIK OKULU ISPARTA ’ MIZA HOŞ GELDİNİZ!
537 Okunma.
30 Temmuz 2018
ISPARTA - FETHİYE HATTI
501 Okunma.
22 Temmuz 2018
ISPARTA’NIN GELECEĞİNİ NEDEN MARKA HALİNE GETİREMİYORUZ!.
499 Okunma.
20 Temmuz 2018
Isparta -Avustralya Melbörn Hattı’ndan.. BATI TRAKYALILAR TÜRK CİMİ’Sİ…
448 Okunma.
14 Temmuz 2018
KARANLIKLARIN AYAK SESLERİ..
521 Okunma.
08 Temmuz 2018
(DOKUZ TAŞLI DAMA)
548 Okunma.
17 Haziran 2018
OSMANLI ISPARTASI’NIN BİR BAYRAM ANISI..
591 Okunma.
24 Mayıs 2018
BİR TUTAMLIK İNSAN SAÇLARI HİCAZ YOLUNDA.
584 Okunma.
16 Mayıs 2018
KATIR SIRTINDA BİR ISPARTA VALİSİ GEÇTİ ..
537 Okunma.
26 Nisan 2018
ISPARTA VE BURDUR’DA HALICILIĞIN BAŞLAMASI
721 Okunma.
24 Mart 2018
VİCDANLARINI ASKIYA ALANLAR
623 Okunma.
07 Mart 2018
(Mımırta alırım, Mımırta Satarım..) “MIMIRTA VAR, MIMIRTA!”
673 Okunma.
15 Şubat 2018
BİR TUTAMLIK İNSAN SAÇLARI HİCAZ YOLUNDA..
684 Okunma.
10 Şubat 2018
ISPARTA BÖLGESİ: ÖKÜZBATTI’NIN GİZEMİ...
690 Okunma.
27 Ocak 2018
1840’LI ISPARTA’SININ GÜL KOKULU DEVELERİ
790 Okunma.
03 Ocak 2018
ZELZELE ŞÜKRÜ
882 Okunma.
25 Aralık 2017
ISPARTA SANCAĞINDA ŞAŞKINLIK VE SEVİNÇ..
874 Okunma.
16 Aralık 2017
MERYEM KIZI DERMEŞ
810 Okunma.
03 Aralık 2017
OSMANLI ISPARTA'SINDA BİR DEVŞİRME...
631 Okunma.
28 Kasım 2017
ISPARTA’NIN ASANSÖR İLE CEBELLEŞMESİ..
761 Okunma.
26 Kasım 2017
ISPARTA ÖKÜZBATTI’NIN İLK GÜL SUBUNU’SU
797 Okunma.
22 Kasım 2017
KARABIÇAK: ŞEHİT DEDESİ..
805 Okunma.
06 Kasım 2017
ŞEHİTLER KÖYÜ YENİCE ..
834 Okunma.
25 Ekim 2017
ISPARTA’MIZIN KALKINDIĞINI İDDİA EDEBİLİN MİSİNİZ?
912 Okunma.
13 Ekim 2017
BOŞ TÜRBE mi, HOŞ TÜRBE mi?..
809 Okunma.
16 Eylül 2017
ENDİŞELENMEYİN!.
854 Okunma.
05 Eylül 2017
ISPARTA NEDEN BİR AFYON, KAYSERİ VE MALATYA OLAMADI.?
925 Okunma.
07 Kasım 2016
ISPARTA ÖKÜZBATTI’NIN İLK “GÜL SAPUNİ” Sİ..
1431 Okunma.
Haber Yazılımı