Yazı Detayı
29 Kasım 2019 - Cuma 13:15 Bu yazı 22 kez okundu
 
VAKİT EZANLARI MAKAM VE USUL ÜZERİNDEN OKUNMALIDIR
Mustafa Arslan
 
 

Yüzyıllardan beri Müslümanlar’ın en önemli ibadeti olan namaza davet niteliğindeki ezan, sözlerinde hiçbir değişikliğe uğramamasıyla birlikte, her toplumda her kültürde farklı tını, farklı nağmelerle okunmuş ve okunmaya devam edegelmektedir. Ancak ehil olmayan kişilerin ya da makamlar tınısı ile okunmayan ezanların günümüz de namaza davet için okunduğuna işaret etmek nerede ise doğru değildir. Burada görev diyanet işleri başkanlığına ve il ve ilçe müftülüklerine düşmektedir.  

Türk kültüründe müziğin ağırlıklı olarak saray ve tekke çevresinde sistematik olarak geliştiğini göz önüne aldığımızda, bu gelişmenin ezan, Kur’an okuma ve sair sözlü dini ibadet ve geleneklere yansımasının kaçınılmaz olduğu görülecektir. Klasik Türk Müziği’nin iskeleti mesabesindeki makamlar, müzikal anlamda basitçe, bir eserin yürüyüşünde, bağlı bulunduğu ‘kalıplar’ şeklinde ifade edilebilir. Ancak Türk Müziği’nin mahiyeti, enginliği ve aşkınlığı, onun sosyal hayat ile de iç içe geçmesine ve dolayısıyla dinî, toplumsal hatta daha bir çok farklı alana da genişlemesine sebep olmuştur. Geçmişte Türk Müziği’nin tedavi amaçlı kullanıldığı bilinmekle beraber, günümüzde insan üzerinde makamların psikolojik etkilerinin olduğu, dahası günün hangi saatinde hangi makamın faydalı olacağına kadar birçok etkisinin olduğu öngörülmektedir.

 

Peki en önemli ibadetimiz olan namaza davet niteliğindeki ezan üzerinde Türk makamlarının etkisi nasıl olmuştur? Dar anlamda, bütün vakitlerin standart bir makamda okunduğunu söyleyebiliriz. İstisnai olarak bütün camilerin buna uyduğunu söyleyemeyiz zira makamına uygun ezan okumak ayrı bir eğitim işidir. Dolayısıyla bilinçli olarak ve uygun makamlarda ezan, genellikle büyük camilerde okunmaktadır.

Kural niteliğinde olmamakla beraber, geleneksel olarak ezanlar şu makamlarda okunmaktadır:

 

Sabah Ezanı   : Sabâ Makamı

Öğlen Ezanı    : Uşşak Makamı

İkindi Ezanı   : Rast Makamı

Akşam Ezanı  : Segah Makamı

Yatsı Ezanı     : Hicaz Makamı

 

Salâ                  : Hüseyni Makamı

Her makâmın hissettirdikleri ve anımsattıkları farklı olduğu için, her makam ezan için kullanılmaz. Mesela, Kürdi ailesi makamları daha ziyade şarkı formunda bir havası olduğundan tercih edilmezler. Benzer şekilde Nihavend, Hüzzam gibi makamlar da buna bağlı olarak tercih edilmez. Ne var ki bana kalırsa ezanın barındırdığı bu lahuti cümleler, hangi tınıyla hangi makamda okunurlarsa okunsunlar, verdiği mesaj ve hissettirdikleri hiçbir zaman değişmez.

 

Son olarak tekrar belirtelim ki ezanın standart olarak yukarıdaki makamlara göre okunduğuna dair bir kural veya sınırlandırma mevcut değil. Lakin anlaşılan o ki, geçmişten günümüze kadar geleneksel olarak belirlenmiş bu makamların, günün farklı saatlerinde insan ruhu üzerinde farklı etkilere sahip olmasından ileri geliyor olsa gerektir. Türk makamlarının renkli dünyasında daha fazla araştırıp üzerinde çalıştıkça ve  daha fazla ayrıntıya sahip oldukça bu dünyanın ne kadar zengin, ne kadar haz verici olduğunu daha iyi anlıyor ve bütün benliğinizde hissediyorsunuz.

 

 

 
Etiketler: , , VAKİT, EZANLARI, MAKAM, VE, USUL, ÜZERİNDEN, OKUNMALIDIR, ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
06 Aralık 2019
BASIN BÜYÜDÜĞÜ ZAMAN BURDUR BÜYÜR, YÖRE VE ÜLKE BÜYÜR.
40 Okunma.
25 Kasım 2019
KADIN VE MEDYA GÖZÜYLE 25 KASIM 2019
34 Okunma.
19 Kasım 2019
GAZETECİ TALİMAT ALMAZ GÖREVİNİ YAPAR
121 Okunma.
12 Kasım 2019
ATATÜRK Ü BİZ ÖLDÜRDÜK
142 Okunma.
05 Kasım 2019
ŞİMDİ ELİNE NE GEÇTİ ŞERİF YILMAZ VE REŞAT PETEK
154 Okunma.
17 Ekim 2019
HAYDİ BURDUR BAŞARIRSIN SEN BUNU İNANIYORUM
147 Okunma.
07 Ekim 2019
BURDUR’UN HALKA VE DIŞARIYA AÇILAN PENCERESİ BASIN KURULUŞLARI
46 Okunma.
18 Eylül 2019
KÖY GÖÇÜREN DEĞİL İNŞA EDEN KAZANÇLIDIR
55 Okunma.
14 Eylül 2019
BİR MASA İKİ SANDALYE
49 Okunma.
07 Eylül 2019
TOPLUM DA SORUN ÇIKARMAK DEVLET YÖNETMEYE YETER Mİ?
62 Okunma.
25 Ağustos 2019
BURDUR DA TURİZM ADINA OYNANAN (TRAGEDYA)
88 Okunma.
09 Ağustos 2019
DEPREM ANINDA KENDİNİ KORUMAK
88 Okunma.
06 Ağustos 2019
GAZETECİ MEKANİK BİR OYUNCAK YA DA SIRADAN EŞYA MI?
57 Okunma.
29 Haziran 2019
İNTERNET GAZETECİLİĞİ BİRGÜN HAK ETTİĞİ YERİ ALACAKTIR
102 Okunma.
27 Haziran 2019
BASIN YAYIN VE İNTERNET GAZETECİLİĞİ’NE DOĞRU
129 Okunma.
13 Haziran 2019
KÜLTÜR ÇEŞİTLİLİĞİMİZ VE YABANCI HALK OYUNLARI
198 Okunma.
07 Haziran 2019
PONTUS MESELESİ VE TOPAL OSMAN OLAYI
135 Okunma.
22 Mayıs 2019
NE YAPSIN GAZETELER, NEYLESİN GAZETECİLER
163 Okunma.
11 Mayıs 2019
BASIN BURDUR’DA POŞET’E Mİ SOKULMAK İSTENİYOR.
149 Okunma.
08 Mayıs 2019
KASTEN İPTAL EDİLEN MAÇIN SONUCU 3-0 OLUR
130 Okunma.
24 Nisan 2019
GENÇLER EĞİTİM İÇİN GİDİN AMA ÜLKENİZE MUTLAKA GERİ DÖNÜN
193 Okunma.
08 Nisan 2019
BURDUR HALKI FIRTINA SONU SESSİZLİK İSTEMİYOR.
141 Okunma.
21 Mart 2019
BEN ATATÜRK’Ü TANIYORUM KOMUTANIM
316 Okunma.
17 Mart 2019
SİYASET İÇİN’DE OLSA KAOS ORTAMININ KİMSEYE YARARI OLMAZ
150 Okunma.
24 Şubat 2019
VİRA BİSMİLLAH “TAM YOL İLERİ”
267 Okunma.
20 Şubat 2019
GENÇLERİ İNTERNET KAFELERDEN KURTARINIZ.
245 Okunma.
14 Şubat 2019
ÜLKEMİZ İNSANI TEKNOLOJİK KISKAÇ VE EKONOMİK OLARAK DIŞI BAĞIMLI
375 Okunma.
09 Şubat 2019
BURDUR’DA NEDEN SANAT GALERİSİ YOK SÖYLERMİSİNİZ…
307 Okunma.
04 Şubat 2019
KAMU YÖNETİMİ KABZIMAL MANTIĞI İLE İFADE EDİLİYOR
495 Okunma.
31 Ocak 2019
BASIN MESLEK İLKELERİ
358 Okunma.
20 Ocak 2019
BASIN VE BASIN KURULUŞLARININ ÜLKE ÇIKARLARI AÇISINDAN ÖNEMİ
435 Okunma.
10 Ocak 2019
PLANLI ÇALIŞMA TEVAZU VE DİSİPLİN ANLAYIŞI
370 Okunma.
04 Ocak 2019
TEKNOLOJİYİ YAŞAMA DÖNÜŞTÜREN ÇALIŞMALAR
371 Okunma.
29 Aralık 2018
AMAN SAKIN TASLARIN YERİNİ DEĞİŞTİRMEYİN
278 Okunma.
18 Aralık 2018
NE İSTERSİN ATATÜRK’TEN, NEYZEN’DEN
419 Okunma.
12 Aralık 2018
YEREL SEÇİMLERDE “HOŞAFIN YAĞI KESİLECEK Mİ?”
265 Okunma.
07 Aralık 2018
BURDUR DA YEREL SEÇİMLERİN TERAZİSİ KİMDEN YANA
294 Okunma.
26 Kasım 2018
GÜLÜYORUZ AĞLANACAK HALİMİZE
395 Okunma.
12 Kasım 2018
GERÇEKTEN BURDUR DA FETÖCÜ KİM OLUYOR
301 Okunma.
13 Ekim 2018
BU NE PERHİZ, BU NE LAHANA TURŞUSU
300 Okunma.
05 Ekim 2018
ULUSAL GÜNLERİMİZ VE MİLLİ BAYRAMLARIMIZ’IN ÖNEMİ VE ANLAMLARI
344 Okunma.
02 Ekim 2018
KAFAMIZI KUM’A SOKMAYI NE ZAMAN BIRAKACAĞIZ
332 Okunma.
14 Eylül 2018
BU NASIL BİR TOPLU TAŞIMA KÜLTÜRÜ
369 Okunma.
12 Eylül 2018
BU ÜLKE’NİN AYARLARINI KİM BOZUYOR.
276 Okunma.
30 Ağustos 2018
OLACAK BU COŞKU ÜZERİNDE DURMAYA DEĞER
330 Okunma.
21 Ağustos 2018
ANADOLU BASIN KURULUŞLARI ZOR OLANI BAŞARIYOR
417 Okunma.
11 Ağustos 2018
GAZETECİLİK RASTGELE YAPILACAK İŞ DEĞİLDİR
415 Okunma.
30 Temmuz 2018
BURDUR DAHA NE KADAR DEĞERİNİ KAYBEDECEKTİR
349 Okunma.
03 Temmuz 2018
AYMAZLIK VEYA HAİNLİK İNSANLIK’MIDIR?
406 Okunma.
27 Mayıs 2018
UZAKTAN KUMANDA GAZETECİLİK OLMAZ
443 Okunma.
05 Mayıs 2018
ÖFKE VE SALDIRI ÜLKEYE BİR ŞEY KAZANDIRMAZ
430 Okunma.
23 Nisan 2018
BASILI GAZETELER VE ELEKTRONİK GAZETELER BÜLTEN DEĞİLDİR.
514 Okunma.
11 Nisan 2018
TÜRKİYE’DEN BİR DÖNEM ERGENEKON TRENİ GEÇTİ
445 Okunma.
03 Nisan 2018
BU ÇÖPLERİ KİM NE ZAMAN TEMİZLEYECEK
543 Okunma.
29 Mart 2018
YEREL SEÇİMLER İÇİN GERİYE SAYIM BAŞLADI
457 Okunma.
19 Mart 2018
YAŞLILARA SAYGI HAFTASI VE YAŞLI PİSİKOLOJİSİ
472 Okunma.
16 Mart 2018
İSTİKLAL MARŞI ÜZERİNDEN YAPILAN DALKAVUKLUK
588 Okunma.
21 Şubat 2018
ŞERİAT DEVLET'İNİN AYAK SESLERİ
602 Okunma.
19 Şubat 2018
AL BİRİNİ VUR ÖTEKİNE CANCAĞIZIM
537 Okunma.
02 Şubat 2018
GENÇLİK KOLLARI VE KADIN KOLLARI SİYASET OKULU HALİNE GETİRİLSİN
499 Okunma.
14 Ocak 2018
MASTADON FİL FOSİLLERİ VE DALKAVUK MÜSVETTELERİ
677 Okunma.
09 Ocak 2018
GAZETECİ LEP DEMEDEN LEBLEBİYİ ANLAR ANLAYIŞI
589 Okunma.
17 Aralık 2017
BARKOVİZYON VE MARKAVİZYON
636 Okunma.
26 Kasım 2017
ORİENT EXPRESS HİKAYESİ
752 Okunma.
09 Kasım 2017
BIRAKIN ŞU KAYIKÇI KAVGASINI SADETE GELİN
730 Okunma.
22 Ekim 2017
MİLLİ BAYRAMLAR HALKIN KATILIMI İLE YAPILMASI GEREKMEKTEDİR.
640 Okunma.
13 Ekim 2017
ÜNİVERSİTE VE HAPİSHANE YAN YANA YAKIŞIR MI?
655 Okunma.
08 Ekim 2017
AKILCI ELEŞTİRİ İNSANLIĞIN YARARINADIR
750 Okunma.
26 Eylül 2017
DEVLETİ TEMSİL BULUNDUĞUN MAKAM İLE ÖVÜNMEK DEĞİLDİR
925 Okunma.
12 Eylül 2017
KILAVUZU KARĞA OLANIN BURNU NECESETTEN KURTULMAZ
669 Okunma.
13 Ağustos 2017
ÇEVREYE VE DOĞAYA SAYGI İNSANIN KENDİSİNDEDİR
922 Okunma.
06 Ağustos 2017
BURDUR’DA BİTİRİN ARTIK BU ZURNALCİ GÜRUHUNU
927 Okunma.
26 Temmuz 2017
BAŞARIDA ADRES KİŞİNİN KENDİSİDİR
677 Okunma.
20 Temmuz 2017
GAZETECİ İÇİN BİR 24 TEMMUZ ÖNCESİ NEYİ İFADE EDER
819 Okunma.
06 Haziran 2017
GÜNÜMÜZE ÖRNEK, DEVLET ADAMI ANLAYIŞI
905 Okunma.
22 Mayıs 2017
ATATÜRK BİRÇOK GENCİ OKUTARAK ULUSUNA KAZANDIRMIŞTIR.
855 Okunma.
28 Nisan 2017
GAZETECİLİK VE GAZETELER MÜSTEMLEKE DEĞİLDİR.
788 Okunma.
24 Mart 2017
GELECEK İÇİN FARKLI OLMAYI DEĞİŞMEYİ DENEMELİYİZ
864 Okunma.
11 Mart 2017
ATATÜRK DEVLET ADAMI SADAKATİ İLE MASRAFLARINI KENDİ ÖDERDİ
1082 Okunma.
05 Şubat 2017
GAZETECİLİK VE GASTECİLİK ÜZERİNE
1128 Okunma.
29 Ocak 2017
EMİTT FUARI VE BURDUR TURİZM POTANSİYELİ
1031 Okunma.
04 Ocak 2017
BURDUR VALİSİ VE TOPLUMUN NEZAKET ZİYARETLERİ
1137 Okunma.
25 Aralık 2016
BURDUR DA MERMERİN ÖNEMİ VE TARİHÇESİ
1265 Okunma.
13 Kasım 2016
BENİM İÇİN HEP 13 KASIM HÜZÜNLÜ OLUR
1281 Okunma.
28 Ekim 2016
NE ÇARE EY AĞAR; KARARDIKTAN SONRA ÜLKEDE UFUKLAR
1058 Okunma.
27 Ekim 2016
BURDUR KÜLTÜR VE SANAT’IN NERESİNDE
1392 Okunma.
14 Ekim 2016
SORUMSUZLUĞU KABUL EDİYORUM VALİ BEY
1277 Okunma.
18 Eylül 2016
KİRLİ EĞİTİM KURUMU NASIL TEMİZ KURUM OLACAK
1226 Okunma.
11 Ağustos 2016
BU GÜÇLE ORANTILI BAŞARI
1131 Okunma.
30 Temmuz 2016
BİLİM VE İLİM İNSAN’IN REHBERİ OLMALIDIR.
1164 Okunma.
22 Temmuz 2016
MALKARA-KEŞAN HOPPALA PAŞAM
1158 Okunma.
13 Temmuz 2016
ÖTEKİ OLMAK
1179 Okunma.
07 Temmuz 2016
YABANCI GÖÇLER VE GÜÇLÜKLER
1198 Okunma.
07 Haziran 2016
AĞLAMAKLA- İNLEMEKLE GEÇTİ ÖMRÜM
1294 Okunma.
17 Nisan 2016
BURDUR DA HOŞ SEDA BIRAKAN VALİLER
2374 Okunma.
02 Nisan 2016
BİR GAZETECİNİN GÜNLÜĞÜ
1444 Okunma.
21 Şubat 2016
ÖDÜLLER BAŞARININ AYNASIDIR
1560 Okunma.
27 Ocak 2016
BAKA, BAKA, BAKAKALDIK.
1316 Okunma.
19 Ocak 2016
BURDUR KENDİ AYAKLARI ÜZERİNDE DURABİLİR
1262 Okunma.
05 Ocak 2016
AKP-MHP MUTABAKATI KAFA KARIŞTIRDI
1513 Okunma.
29 Aralık 2015
BURDUR VE ISPARTA ARASINDAKİ BARIŞ GÜVERCİNLERİ
1693 Okunma.
Haber Yazılımı