Yazı Detayı
22 Şubat 2020 - Cumartesi 11:18 Bu yazı 38 kez okundu
 
VATAN SANA MİNNETTARDIR
Bayram AYGÜN
 
 

Ataları İran’ dan baskılara dayanamayıp 1709’ da Anadolu’ ya gelmişler. Akrabalarının bir çoğu Güneydoğu Anadolu bölgemizde yerini alan Adıyaman ilinin (şimdi ilçe) bir köyü olan Tut’ a, bir kısmı da Isparta’mıza gelirler. Ispartalılar bu gelenlere Ermeni adını yakıştıramazlar: Acemler (Ermeni) derler..

İşte kahramanımız bir Acem (Ermeni). 1902’ de Tut köyünde doğduğu anlarda babası bir hastalıktan ölür. Anne Paren hanım birinci çocuğu Diran’ ı ve henüz doğan kahramanımız Şahen alarak Isparta’daki şimdi adı Kurtuluş (İğneci) olan mahallemize teyzesinin yanına gelerek yerleşirler.

Anne Paren hanım Adıyaman’ da iken diğer bir akrabalarının bulunduğu Tut köyüne 2km uzaklıktaki Türkmenlerin çoğunlukta olduğu Havutlu’ ya sıkça gider. Bir Türkmen’le evli diğer kız kardeşinin yanında bir el becerisi olan keten kumaşını eğirme, dokuma ve işlemesini öğrenir. Ekiminden dikimine, eğirilmesine, bükümü, tekstil haline gelecek iplerin örülmesine kadar her şeyi bu Türkmen köyünde öğrenmiştir.

Isparta’ da yerleştikleri kardeşinin evinde kızı Anne Paren kız kızı Diran’ ı, kahramanımız Şahen’ i (Acem Şah) de keten örme işini öğretir.

Dere mahallesindeki bahçeliklerde ektikleri keten bitkisini işlenmesini öğrenen Acem ailesi bitkinin liflerini ip haline getirirler. Anne paren bu keten iplerinden: Yatak, masa örtüleri, havlular, Kur’ an muhafaza kabı, para kesesi, ekmek torbaları, sunak bezleri, sabunluklar, hamam kir çıkarma, camide, medresede, hoca evlerinde ve konaklarda, kilisede kullanılan sunak bezleri anlamına gelen kilise çarşaflarını da dokuyan anne Paren; Isparta’ da el dokuma kumaş işiyle tanınır. İran Ermenilerinin (Acem)

çoğunlukta oturdukları mahallede halkın günlük kullanıma yönelik kumaş ev eşyalarını Kurtuluş mahallesindeki evlerinde dokuyup satışını yaparlar, ticari yönünden sağlam işleriyle tanınırlar..

1914’ te Isparta da can kayıplı deprem olmuştur. 1915’te de Çanakkale savaşları baş gösterir. Bu sırada da Kahramanımız Şahen 13 Yaşına gelir. .

Şahen annesi Paren, kız kardeşi Diran’ ın dokudukları, işledikleri dokuma işlerini gündüz omzuna atarak Isparta sokaklarında, henüz depremin enkazı kaldırılmadan, güçlüklerle satışına başlar. Yeniden depremden sağ çıkan Ispartalı Müslüman, Rum ve Acem (Ermeni) cemaatlerine has insanlar hayata tutunmak isterler.

Çanakkale savaşlarına gitmek isteyen Şahen’i askerlik şubesi kabul etmez. “Bir evin çocuğusun, yaşın da küçük derler!

Geceleyin ise13 yaşının verdiği inançla önce Emre mahallesindeki Emre Manastır kilisesin-deki (şimdiki Gök göz camisinin bitişiğindeki 3836 sokakta ) kilise sohbetlere katılan Şahen anlatılanlar kendine göre anlamsız gelir, sıkılır. Sıkıntısını anlayan Isparta Metropoliti Yerasimos Çentelidis kendisini özel sohbete alır. Ama Şahen’ in gözü şimdiki Sav Belediye otobüslerinin kalktığı yerde bulunan Şadiye medresesindedir. Buradaki Müslüman arkadaşlarıyla birlikte İslâmî sohbetlere bayılmaktadır.

Isparta Psidya Meropoliti (BaşPapazı) Yerasimos Çentelidis küçük Şahen’ i kırmaz. Bir gün kendisine: ” Hz İsa oğlu Şahen şayet Müslimlerin (Müslümanların) mekanında huzur bula-caksan oraya git” der. Allah’ın dini Şadiye Buk’ası’n da, orada da öğretilmektedir” der.

Şahen haftanın iki akşamı Şadiye Medresesi bünyesindeki Şadiye Buk’ as’ ına iki akşam da Kutlubey mahallesinde bulunan Mevlevî dergâhına sohbete giderken, diğer üç akşam da annesine yardım eder. Keten dokuma mamullerini gündüz satarak bol akçeler kazanır. ( Isparta Psidya Meropoliti Yerasimos Çentelidis’in Vakay-ı Name günlüklerinden: Barla Rum’ u Minas Küfüncüoğlu’ nun gönderisinden 2020 Ocak: Yunanistan Selanik –Serez Kalavnka köyü)

Medrese’ de Şakirzade Medresesi hocası Şakir efendi ‘den ve ( Hoca Şakir efendinin Budak soyadlı sülale akrabaları Isparta’da mevcuttur.) Isparta Kadısı Hoca Hüseyin Hüsnü Özdamar ’dan ( 1920 ‘de Isparta ‘dan 1.2.3. dönemler TBMM -M.Kemal’in seçtiği milletvekili olmuştur. Prof. Dr. Mutat Dulupçu, Peynirci Gülal’lar akrabaları şimdi mevcuttur) dersler alır.

Kız kardeşi Diran’ ın eğirdiği keten ipleri dokuyan, kumaşa dönüştüren Acem Anne Paren, ve satışına yapan, Müslümanlığı seçen küçük Şahen’ le birlikte Isparta’ da tutulan aile olurlar.. Ispartalılar kendisine “Acem şah” adını takarlar.

İpeği hatırlatan, hafifliği, ucuzluğu, yıpranmaz dokulu keten eşyalar Isparta’ da aranır olur. 13 Yaşındaki Isparta Acemi Şahen omzundaki annesi ve kız kardeşinin ördükleri ürünleri Isparta sokaklarında besmele çekerek bolca alıcı bulur. Çanakkale savaşlarının ateşi aylarıdır. Ispartalı deprem yaralarını henüz saramamıştır..

“Vatan sana minnettardır” lafının bir manası varsa eğer, ona bu manayı verenlerden birisi de sensin binbaşım…”lafını Küçük Şahen kazancının bir bölümünü Çanakkale için yardım komisyonuna vermeyi düşünür.

Isparta Sancak Jandarma Tabur Komutanı Süreyya bey, Ağlarca Zade Mustafa Hakkı Efendi, Belediye Başkanı Arap zade, Hamamcı Zade Ethem, Mehmet Nâdir Bey, Mevlevi Şeyhi Ali Dede’den oluşan Çanakkale yardım komisyonunun bulundukları Belediye binasına giden küçük yardımsever Şahen’in içten yardımını bir tutanakla alırlar.

Bu insanlarını, Isparta Acemlerini bu vatan, bu Çanakkale asla unutmayacak. Bu insanları, Isparta Acemlerini bu vatan, bu Çanakkale asla unutmayacak. Çanakkale mucizesini gösteren bu çalışkan insanları, Isparta’nın evini barkını yapan Isparta Acemlerini nedensiz 1917’ de, bir akşam üzeri “Isparta’ dan gidin” dedik!

 

 
Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , VATAN, SANA, MİNNETTARDIR, ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
29 Şubat 2020
ÇAN-ÇİNG-ÇUN…
55 Okunma.
10 Kasım 2019
ULUBORLU’NUN TARİHTEKİ TIBBİ ALET İMALATI..
264 Okunma.
28 Ekim 2019
ATATÜRK’ÜN SÖZÜNÜ 100 YIL SONRA ANLAYABİLDİK!..
204 Okunma.
04 Ağustos 2019
ULUBORLU’LU “HACI OĞUL YOZ” OĞLAN
154 Okunma.
02 Temmuz 2019
SELANİK KÖYLERİNDE ULUBORLU RÜZGARI
141 Okunma.
26 Haziran 2019
LOZAN MUHACİRLERİNİN ATA TOPRAKLARINDA İDİM ..
131 Okunma.
12 Mayıs 2019
RAMAZAN AĞA’NIN RAMAZAN EŞEKLERİ..
191 Okunma.
02 Mayıs 2019
HZ. MEVLANA CİLALİTTİN’İN’İN OĞLU ISPARTA VE ULUBORLU ‘DA.
143 Okunma.
24 Nisan 2019
ISPARTA ULUBORLU’NUN SANATÇI KUYUMCUSU NEBİOĞLU ABDULLAH. ..
233 Okunma.
21 Nisan 2019
ISPARTA VE ÇEVRESİNE ORTA ÇAĞI YAŞATAN VALİ.
176 Okunma.
17 Nisan 2019
BEZMİ- ALEM SULTAN
224 Okunma.
14 Nisan 2019
YABANLU BAZAARU –“PAZAR”
245 Okunma.
07 Nisan 2019
BEŞ BİN YILLIK ŞEHRİN ADI VE KİMLİĞİ
180 Okunma.
17 Mart 2019
ÇANAKKALE’DE ÜÇ ULUBORLU’LU ÜÇ MEKTUP ÜÇ ŞEHİT
208 Okunma.
27 Aralık 2018
KURTLARIN VEFASI..
1004 Okunma.
29 Kasım 2018
KOMŞU’NUN YANLIŞ İŞİ…
526 Okunma.
21 Ekim 2018
ÖLÜMÜ’YLE BUNLARI HATIRLADIM…
305 Okunma.
30 Eylül 2018
OSMANLI ISPARTASI’NIN BİR VEFALI HALKSEVER İNSANI ..
441 Okunma.
19 Eylül 2018
HALİLOĞLU AYNALI HALİL..
485 Okunma.
29 Ağustos 2018
ISPARTA DOMATES İLE 1918 DE TANIŞTI
405 Okunma.
26 Ağustos 2018
“BAYRAM’LIK AĞIZ ”
393 Okunma.
19 Ağustos 2018
HACI SİNAN AĞA
389 Okunma.
12 Ağustos 2018
EŞEĞE TERS BİNEN ISPARTA VALİSİ
363 Okunma.
01 Ağustos 2018
KARA HAVACILIK OKULU ISPARTA ’ MIZA HOŞ GELDİNİZ!
405 Okunma.
30 Temmuz 2018
ISPARTA - FETHİYE HATTI
360 Okunma.
22 Temmuz 2018
ISPARTA’NIN GELECEĞİNİ NEDEN MARKA HALİNE GETİREMİYORUZ!.
371 Okunma.
20 Temmuz 2018
Isparta -Avustralya Melbörn Hattı’ndan.. BATI TRAKYALILAR TÜRK CİMİ’Sİ…
310 Okunma.
14 Temmuz 2018
KARANLIKLARIN AYAK SESLERİ..
388 Okunma.
08 Temmuz 2018
(DOKUZ TAŞLI DAMA)
399 Okunma.
17 Haziran 2018
OSMANLI ISPARTASI’NIN BİR BAYRAM ANISI..
451 Okunma.
24 Mayıs 2018
BİR TUTAMLIK İNSAN SAÇLARI HİCAZ YOLUNDA.
438 Okunma.
16 Mayıs 2018
KATIR SIRTINDA BİR ISPARTA VALİSİ GEÇTİ ..
412 Okunma.
26 Nisan 2018
ISPARTA VE BURDUR’DA HALICILIĞIN BAŞLAMASI
559 Okunma.
24 Mart 2018
VİCDANLARINI ASKIYA ALANLAR
471 Okunma.
07 Mart 2018
(Mımırta alırım, Mımırta Satarım..) “MIMIRTA VAR, MIMIRTA!”
524 Okunma.
15 Şubat 2018
BİR TUTAMLIK İNSAN SAÇLARI HİCAZ YOLUNDA..
555 Okunma.
10 Şubat 2018
ISPARTA BÖLGESİ: ÖKÜZBATTI’NIN GİZEMİ...
505 Okunma.
27 Ocak 2018
1840’LI ISPARTA’SININ GÜL KOKULU DEVELERİ
624 Okunma.
03 Ocak 2018
ZELZELE ŞÜKRÜ
738 Okunma.
25 Aralık 2017
ISPARTA SANCAĞINDA ŞAŞKINLIK VE SEVİNÇ..
705 Okunma.
16 Aralık 2017
MERYEM KIZI DERMEŞ
636 Okunma.
03 Aralık 2017
OSMANLI ISPARTA'SINDA BİR DEVŞİRME...
486 Okunma.
28 Kasım 2017
ISPARTA’NIN ASANSÖR İLE CEBELLEŞMESİ..
622 Okunma.
26 Kasım 2017
ISPARTA ÖKÜZBATTI’NIN İLK GÜL SUBUNU’SU
638 Okunma.
22 Kasım 2017
KARABIÇAK: ŞEHİT DEDESİ..
662 Okunma.
06 Kasım 2017
ŞEHİTLER KÖYÜ YENİCE ..
663 Okunma.
25 Ekim 2017
ISPARTA’MIZIN KALKINDIĞINI İDDİA EDEBİLİN MİSİNİZ?
771 Okunma.
13 Ekim 2017
BOŞ TÜRBE mi, HOŞ TÜRBE mi?..
666 Okunma.
16 Eylül 2017
ENDİŞELENMEYİN!.
697 Okunma.
05 Eylül 2017
ISPARTA NEDEN BİR AFYON, KAYSERİ VE MALATYA OLAMADI.?
744 Okunma.
07 Kasım 2016
ISPARTA ÖKÜZBATTI’NIN İLK “GÜL SAPUNİ” Sİ..
1272 Okunma.
Haber Yazılımı